Σε βαθιά θλίψη έχει βυθιστεί η Κρήτη και ολόκληρη η Ελλάδα με την ανακοίνωση του θανάτου του Γιάννη Ξυλούρη, ευρέως γνωστού ως Ψαρογιάννης, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών. Ο σπουδαίος μουσικός και λαουτιέρης, μέλος της ιστορικής οικογένειας των Ξυλούρηδων, άφησε πίσω του μια τεράστια παρακαταθήκη στην παραδοσιακή κρητική μουσική και έγινε σύμβολο για γενιές ακροατών και νέων καλλιτεχνών․
Ο Γιάννης Ξυλούρης γεννήθηκε στα Ανώγεια του Μυλοποτάμου Ρεθύμνου το 1943, σε μια οικογένεια όπου η μουσική ήταν τρόπος ζωής. Μέσα από τις πρώτες του παιδικές επαφές με το μαντολίνο και στη συνέχεια με το λαούτο και τη λύρα, ο Ψαρογιάννης ανέπτυξε μια μοναδική σχέση με τα παραδοσιακά όργανα, μιλώντας, όπως πολλοί έλεγαν, μια «μυστική γλώσσα» που μόνο οι αληθινοί παθιασμένοι μουσικοί γνωρίζουν․
Από την τρυφερή ηλικία των 12 ετών συνόδευε με το λαούτο τον διάσημο αδελφό του, τον Νίκο Ξυλούρη, ενώ στα 14 του χρόνια πραγματοποίησε την πρώτη του δισκογραφική δουλειά στο πλευρό του. Η δεξιοτεχνία του στο λαούτο, η καθαρότητα του ήχου και η τεχνική του τον καθιέρωσαν γρήγορα ως έναν από τους πιο σεβαστούς λαουτιέρηδες της Κρήτης ήδη από την εφηβική του ηλικία․
Καθ’ όλη τη μακρά του πορεία, ο Ψαρογιάννης δεν περιορίστηκε μόνο στο λαούτο. Εμπνευσμένος από τις ρίζες του, πειραματίστηκε με τη λύρα και το τραγούδι, δημιουργώντας συνθέσεις που ξεχώρισαν για τη φαντασία και την τεχνική τους. Συνεργάστηκε με κορυφαίους μουσικούς της κρητικής παράδοσης και θεωρείται ένας από τους πιο ηχογραφημένους λαουτιέρηδες της εποχής του, ενώ η μουσική του επηρέασε βαθιά το στυλ και την εξέλιξη του παραδοσιακού ήχου στο νησί․
Ο θάνατος του Ψαρογιάννη αφήνει ένα μεγάλο κενό στον μουσικό κόσμο, αλλά το έργο του θα συνεχίσει να ηχεί στις καρδιές όσων αγαπούν την αυθεντική κρητική μουσική. Η προσφορά του στην πολιτιστική κληρονομιά της Κρήτης και η μοναδική του παρουσία σε σκηνές και ηχογραφήσεις θα μείνουν ανεξίτηλες στη μνήμη των φίλων και των μαθητών του․
